Бизнис вреден 30.000 долари - давање препораки за вработување на странци

Копирај, пастирај, реферирај. Во текот на 18 месеци, тоа е едноставниот процес кој му помогна на еден технолошки работник да препорача повеќе од илјада кандидати за работа на својот работодавач. Неговите напори резултираа со повеќе успешни вработувања за компанијата и околу 30.000 долари во бонуси  за него. Се чини дека на никој не му е важно, па дури и дека никој не ни забележал, дека речиси секоја личност што ја препорачал била целосен странец.

Додека препораките обично се резервирани за познати лица — поранешни колеги, или барем некој со заеднички познаник кој може да гарантира за нив — постои растечки „андерграунд“ пазар кој ги поврзува барателите на работа со анонимни лица во компаниите кои се подготвени да им помогнат да добијат шанса.

На пазар на труд каде што потрагата по работа се одолговлекува и може да изгледа како резимето да се фрла во црна дупка, уморните апликанти ја бараат секоја можна предност што ќе им се укаже. Имањето препорака не е гаранција за понуда за работа, но може значително да ги подобри шансите. Според платформата за вработување „Гринхаус“ (Greenhouse), додека надворешните апликанти имаат 1 од 200 шанси да бидат вработени, оние со препораки имаат шанса 1 од 25. (Внатрешните апликанти имаат 1 од 5 шанса да бидат вработени, иако обично сочинуваат само околу 0,1 отсто од кандидатите, според „Гринхаус“.)

Зголемување на шансите

На „Блајнд“ (Blind), бесплатна апликација која ја користат околу 12 милиони технолошки работници за анонимно да разговараат за своите работодавачи, сериозните баратели на работа објавуваат десетици пати на ден на форум за работни места и препораки, прашувајќи за специфични позиции или компании. Вработените — кои се идентификувани само по компанијата за која работат, верификувани при пријавувањето преку валидна службена е-пошта — коментираат на објавите ако се заинтересирани да помогнат и обично го упатуваат барателот директно да им испрати порака за да ја договори логистиката.

Процесот изгледа многу слично на форумот за препораки на страницата за преглед на работодавачи „Гласдор“ (Glassdoor), освен што барателите на работа таму бараат позиции во финансиски и консалтинг компании, покрај технолошки.

Технолошкиот работник кој разговараше со „Блумберг“ (Bloomberg), побара анонимност за да не го привлече вниманието на својот работодавач и рече дека повеќето од своите препораки ги оставил на „Блајнд“. Тој ги кани заинтересираните кандидати да пополнат формулар со нивното име, е-пошта и кратка биографија која објаснува зошто се добар избор за посакуваната позиција. Потоа ги копира информациите во системот за препораки на неговата компанија. Секое поднесување не трае повеќе од неколку секунди, вели тој. Наградата што може да ја заработи може да биде висока до неколку илјади долари по вработување, во зависност од позицијата.

Плати за да играш 

Барателите на работа откриваат дека предност на платформите како „Блајнд“ е што не се плаќа такса. Исто така, нема потреба да се напише рачно изработена молба како на Линкдин (иако за 12 долари месечно, Referral Finder ќе го автоматизира процесот на испраќање на линкдин пораки за вас).

Еден маркетинг професионалка се приклучила на „Блајнд“ во потрага по препораки откако била отпуштена од платформа за продажба на билети за настани во живо. Таа за „Блумберг“ изјави дека со ловењето на препораки се чувствува субверзивно, бидејќи препораките не се базирани на постоечки односи. Неодамна добила пет понуди од препораки преку „Блајнд“, иако ниту една не била за компании со позиции за кои била особено заинтересирана.

На сајтови како „Рефер ми“ (Refer Me) и „Рефермаркет“ (Refermarket), барателите на работа можат анонимно да бараат препораки од верификуван вработен во нивниот посакуван работодавец. Едно барање неделно е бесплатно, а корисниците можат да платат за почест пристап. Цените варираат: „Рефер ми“ наплатува 12 долари месечно за неограничени барања за препораки, додека корисниците на „Рефермаркет“ плаќаат по барање, што варира од 50 долари по парче до само 3 долари по парче, ако се на премиум план од 29,99 долари месечно.

На друг сајт, „Реферал хаб“ (ReferralHub), инсајдерите ја одредуваат својата цена. Тековните огласи таму се движат од 10 долари за препорака на вработен во компанијата „Сервис нау“ (ServiceNow) до 50 долари за препорака во компании како „Бајт денс“ (ByteDance), додека препораките за позиции во „Блекрок“ (BlackRock), „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs), „Мјкрософт“ (Microsoft), „Енвидија“ (Nvidia) и „Спотифај“ (Spotify) се достапни за 20 до 25 долари по парче. Препораките за позиции во „Мајкрософт“ неодамна беа означени како најпопуларни за купување на сајтот, при што се продадени над 200 пати по 25 долари од примерок.

Некои од најактивните препорачувачи на сајтот „Рефермаркет“ доаѓаат од најдобрите компании во САД. „Мета“ (Meta), „Блекрок“, „Голдман Сакс“, „Амазон“, „Гугл“, ИБМ (IBM) и „Сејлсфорс“ (Salesforce) сите имаат најмалку еден вработен — а во некои случаи два или три — кои нудат препораки на платформата.

На страницата за често поставувани прашања на „Рефермаркет“ се вели дека да, компаниите навистина го дозволуваат ова: „Се обративме до компаниите и расчистивме со правните тимови дека ова е целосно фер практика. Компаниите ги нарекуваат овие видови препораки 'учтиви препораки'. Други слични платформи исто така сугерираат дека практиката е дозволена“.

Тоа е новост за „Голдман Сакс“ и „Гугл“. Портпарол на инвестициската банка рече дека „учеството во ваков вид на неодобрена активност за препораки е против нашиот кодекс на однесување“.

Портпарол на „Гугл“ рече дека препораките мора да се базираат на лично познавање на кандидатите и да доаѓаат од мрежата на нивните непосредни контакти односно дека тие препораки се проверуваат и се подложуваат на истиот процес на преглед како и другите апликанти.

„Блекрок“, „Мајкрософт“, „Енвидија“ и „Спотифај“ одбија да коментираат. „Мета“, „Амазон“, ИБМ и „Сејлсфорс“ не одговорија на барањето за коментар.