Зошто тоне градежништвото, а цената на становите останува висока

Македонското градежништво ја почна годината во црвено. По растот во четвртиот квартал лани, трендот на негативни резултати кој ја одбележа минатата година, продолжи и годинава.

Во исто време, се намалува и уделот на овој важен сектор во вкупната економија. Во првиот квартал БДП оствари благ раст од 1,2 отсто, а уделот на градежништвото се сведе на четири отсто, или најмалку по почетокот на 2022 година.

„Ако се вратиме наназад ќе видиме дека во 2014 година учеството на градежништвото во БДП изнесувало 7,1 отсто. Тоа е рекордно учество на градежништвото во бруто домашниот производ“, изјави неодамна за македонската редакција на телевизијата „Блумберг Адрија“, Андреја Серафимовски, претседател на Здружението за градежништво, индустрија на градежни материјали и неметали при Стопанската комора.

Според градежниците, клучните проблеми на секторот во моментов се слабата вклученост на големите државни инфраструктурни проекти кои ги градат странски фирми, а ги ангажираат домашните како подизведувачи и хроничниот недостиг на работна сила.

Нискоградбата расте, високоградбата бележи силен пад

Бројот на вработени во градежниот сектор бележи раст од 6,5 отсто, а платата се зголемила за 12,9 отсто, а ѝ покрај тоа работната сила ќе биде најголемиот предизвик во наредните периоди, вели аналитичарката на „Блумберг Адрија“, Марина Петров-Савиќ.

„Особено затоа што е работната сила во градежниот сегмент е доста мобилна, а тенденциите во регионот и пошироко се кон сѐ поголемо отворање на границите и движење на работната сила“, вели таа.

Во првиот квартал од оваа година високоградбата и нискоградбата покажуваат целосно различни резултати. Нискоградбата бележи реален раст од 32 отсто, а високоградбата има реален пад од 34 отсто на годишно ниво.

Блумберг Адрија

„Овие два сегмента во моментов се натпреваруваат еден со друг на пазарот на трудот, особено ако се земе предвид дека според мајското истражување на Европската комисија, дури 46 отсто од градежните компании во Северна Македонија сметаат дека работната сила е ограничувачки фактор во нивниот бизнис“, вели Петров – Савиќ.

Цените на становите остануваат високи

Аналитичарката на „Блумберг Адрија“ вели дека бројот на издадени градежни дозволи укажува дека следува послаба активност на градежниот сектор во наредниот период. Статистиката покажува дека во првите четири месеци од оваа година кај издавањето градежни дозволи има пад од 18 отсто на годишно ниво. Сепак, Петров-Савиќ вели дека надеж влева вредноста на проектите за кои се издадени одобренија

„Сè уште веруваме дека инфраструктурните работи ќе бидат примарни, особено кога станува збор за големи проекти кои траат подолго. На ова укажува очекуваната вредност на работите за кои се доделени градежни дозволи во областа на сообраќајната инфраструктура, кои се за околу 20 отсто повисоки во првите четири месеци од 2024 година во однос на истиот период од претходната година“, вели таа.

Marina Petrov (Bloomberg Adria TV)

Падот на издадените градежни дозволи, како што пишуваше „Блумберг Адрија“ меѓудругото се должи на недонесувањето на законот за енергетска ефикасност.

Лиценците на енергетските контролори се истечени, не се издаваат енергетски пасоши, а тоа е причина општините да не издаваат одобренија за градба.

Според домашните градежници кои во исчекување на новата влада не сакаат да зборуваат јавно, освен најновиот проблем кој го закочи издавањето дозволи за градба, има уште редица проблеми кои ја сопираат изградбата на нови станови.

Неносењето на детални урбанистички планови, бавната администрација и високите давачки за комуналии се главните причини зошто цените на метар квадратен, посебно во Скопје, не се намалуваат иако продажбата на станови, според податоците на Агенцијата за катастар, паѓа веќе трета година по ред.