Како да го заштитите портфолиото од инфлација

Инфлацијата има ист ефект врз вашето портфолио како термитите врз куќа со дрвена конструкција: незабележливо го нагризува сè додека потпорните греди не почнат да попуштаат.

Американските инвеститори порано се бореа против неволјата на инфлацијата со класичното портфолио 60/40, држејќи акции заради растот и обврзници заради стабилност. Потоа се случи 2022 година. Акциите и обврзниците паднаа во исто време кога инфлацијата скокна на највисоко ниво од почетокот на 1980-тите, оставајќи ги штедачите без безбеден излез.

Инфлацијата е меѓу главните грижи на инвеститорите во третиот квартал од 2026 година, според истражувањето на  инвестициската куќа „Чарлс Шваб“ (Charles Schwab). Повеќе од половина од учесниците кои активно тргуваат рекле дека очекуваат инфлацијата да има најголемо влијание врз движењето на американскиот берзански пазар до крајот на 2026 година. Загриженоста за зголемувањето на цените и економската неизвесност ги турна приносите на долгорочните државни обврзници на САД на највисоко ниво во последните неколку децении.

 

Bloomberg Mercury

 

Лекциите од 2022 година ги натераа и инвеститорите и советниците да размислат повторно како да ги спречат ефектите од инфлацијата. Наместо да се потпираат на традиционалниот микс на инвестиции, менаџерите за управување со средства велат дека нивните клиенти сега додаваат обврзници со краток рок, стоки, инфраструктура и други алтернативни инвестиции со пократок рок за да го распределат ризикот за време на падови на пазарот.

„Ако имате само акции и обврзници, вашето столче има само две нозе“, вели Емили Грин, директорка за управување со средства во „Елевест“ (Ellevest).

Еве како да изградите поотпорна одбрана од инфлацијата токму сега.

Зајакнете ја основата

Најголемиот дел од вашето портфолио на акции, 80 до 90 проценти, сè уште треба да биде во фондови што го следат широкиот пазар, како што се оние што го следат S&P 500, смета Омар Куреши, управен директор во фирмата за финансиско планирање „Хајтауер Сигначр Велт“ (Hightower Signature Wealth). Останатиот дел може да се вложи во повеќе таргетирани инвестиции.

Инвеститорите кои го применуваат пристапот “вложи и заборави“ остварија големи добивки во последните 10 години и покрај скокот на инфлацијата во 2022 година. Се предвидува дека заработката на компаниите од S&P 500 ќе порасне за 23 проценти во третиот квартал од 2026 година во споредба со истиот период во 2025 година, според податоците собрани од Блумберг Интелиџенс. Доколку таа проекција се оствари, тоа ќе претставува невообичаено силно темпо на раст на профитот што далеку ја надминува инфлацијата во истиот период.

 

Bloomberg Mercury

 

Таа заштита беше помалку сигурна во периоди на висока инфлација. Акциите ја надминуваа инфлацијата 90 проценти од времето кога инфлацијата во просек беше под три проценти и се зголемуваше, но не успеаја да го сторат тоа постојано кога инфлацијата во просек беше над три проценти, според истражувањето на „Шредерс Инвестмент Менаџмент“ (Schroders Investment Management). Од август 2026 година, потрошувачките цени во САД беа за 3,4 проценти повисоки од претходната година.

Кога инфлацијата е повисока, инвеститорите кои се одлучуваат за целни облози можеби ќе сакаат да се фокусираат на компании кои можат да ги зголемат цените или закупнините без да изгубат клиенти. Куреши посочува на производителите на енергија со резерви на нафта и природен гас, рударските компании кои поседуваат минерални наоѓалишта, сопствениците на земјоделско и шумско земјиште, како и комерцијалните недвижности со договори за закуп кои се обновуваат по повисоки цени.

На пример, акциите од секторот енергетика се вратија со повеќе од 60 проценти во 2022 година, кога руската инвазија на Украина ги зголеми цените на нафтата и природниот гас. Во 2026 година, акциите од овој сектор повторно имаа корист од зголемувањето на цените на нафтата, додека акциите на компаниите за полупроводничка опрема напредуваа благодарение на инвестициите водени од вештачка интелигенција.

Инвестициските фондови за недвижности кои вложуваат во сопственички капитал (REIT) исто така би можеле да обезбедат делумна заштита од инфлација со пренесување на зголемувањето на цените преку договори за закуп и цени на недвижности, според Данкан Ламонт, директор за стратешки истражувања во „Шредерс Инвестмент“. Акциите на компаниите во секторот за потрошувачки производи исто така би можеле да имаат релативно подобри резултати, додаде тој, бидејќи нивните парични текови се концентрирани на пократок рок и помалку се погодени од инфлацијата.

Комбинирајте TIPS обврзници со различни рокови на достасување

TIPS, вид на американски државни хартии од вредност дизајнирани да ја следат инфлацијата, долго време се еден начин на кој инвеститорите можат да ги заштитат своите пари. Издавачите на ЕТФ-и сега ја носат таа идеја на следно ниво.

Една од најпристапните опции е Vanguard Total Inflation-Protected Securities ETF (VTP), кој наплаќа надомест за управување од 0,05 проценти. Лансиран во 2025 година, фондот држи TIPS обврзници со различни рокови на достасување, распределувајќи ја изложеноста на инвеститорите помеѓу краткорочни и долгорочни обврзници. Ова им обезбедува на инвеститорите поедноставен начин да ја диверзифицираат својата заштита од инфлација отколку купувањето и управувањето со поединечни обврзници.

Некои фондови имаат поактивен пристап, при што менаџерите ги прилагодуваат своите позиции како што се менуваат условите. PIMCO Inflation PLUS Active ETF (PCPI), лансиран во април, наплаќа надомест за управување од 0,25 проценти и поседува не само краткорочни TIPS обврзници, туку и други хартии од вредност поврзани со инфлацијата и каматни свопови.

Вес Крил, виш директор за клиентски решенија и потпретседател во „Дименжнал Фонд Адвајзорс“ (Dimensional Fund Advisors), рече дека инфлациските свопови (договори што исплаќаат средства врз основа на промените во потрошувачките цени) им даваат на инвеститорите поголема флексибилност бидејќи не мора да се потпираат исклучиво на американските државни обврзници за заштита од инфлација.

„Добрата работа во врска со користењето свопови е што обврзниците во вашето портфолио не мора да бидат само државни обврзници. Можете да земете одредена кредитна изложеност користејќи корпоративни обврзници, можете да користите поефикасни општински обврзници за даноци“, рече Крил. „Тоа навистина отвора врата за цел спектар на распределба на средства со фиксен приход.“

 

Bloomberg Mercury

 

А ако се држите до традиционалните обврзници, пократките рокови на достасување сепак може да понудат најдобар баланс. Стеш Греам, извршен директор и главен инвестициски директор на „Греам Капитал Велт Менаџмент“ (Graham Capital Wealth Management), претпочита инвестиции со фиксен приход со временски хоризонт од приближно пет до 10 години, бидејќи се помалку изложени на промени во каматните стапки.

Иако каматните плаќања и капиталните добивки на TIPS обврзниците се ослободени од државни и локални даноци на доход, тие подлежат на федерален данок на доход. Прилагодувањата на инфлацијата исто така се оданочуваат секоја година, иако инвеститорите не ги добиваат тие пари додека не ја продадат обврзницата или додека не достаса, создавајќи „фантомски приход“. Држењето на TIPS обврзниците на IRA сметка го избегнува тој годишен даночен удар, што ја прави оваа стратегија особено привлечна. Држењето на обврзниците до достасување гарантира главница прилагодена на инфлацијата, но инвеститорите исто така можат да ги продадат рано за да остварат капитални добивки.

 

Купете нешто вистинско

Материјалните добра се крајната заштита, под услов да имате средства.

Куреши од „Хајтауер Сигначр“ препорачува поседување стока која може да се складира,  како бакар, како и инфраструктура, како патарини, мостови, аеродроми и кули за мобилна телефонија. Многу од овие средства генерираат приход преку долгорочни договори кои можат да се прилагодат на инфлацијата, дозволувајќи им на сопствениците да ги пренесат повисоките трошоци на купувачите.

„Можете да купите хидроцентрала. Можете да купите центар за податоци и да го изнајмите. Можете да поседувате цевковод и да наплаќате врз основа на обемот на договори што минуваат низ него“, рече тој. „Тие се здодевни, но без нив економијата не може да функционира.“

Грин од „Елевест“ им препорачува на клиентите приватни недвижности, инфраструктура, ризичен капитал и приватен долг за да ги диверзифицираат своите портфолија. Наместо да купуваат индивидуални средства, клиентите инвестираат како ограничени партнери во фондови на приватни пазари избрани од фирмата. Компромисите вклучуваат високи минимални износи на инвестиции, повисоки надоместоци и ограничувања што можат да го заклучат капиталот со години.

Друга работа што треба да се земе предвид: даноци. Инвеститорите можеби ќе треба да имаат долг инвестициски хоризонт, обично пет години или повеќе, за да чуваат реални средства поради ограничена ликвидност и поврзаност на тие средства со економските циклуси. Даночниот третман зависи од структурата на фондовите што поседуваат недвижен имот.

Бидејќи купувањето инфраструктура директно не е реално за повеќето луѓе, инвеститорите можат да добијат слична изложеност преку јавно тргувани ЕТФ-и. Тод Сон, главен стратег за ЕТФ-и во „Берд Стратегас“ (Baird Strategas), посочува производи како WisdomTree Inflation Plus ETF (WTIP), кој беше лансиран во 2025 година и ги комбинира TIPS со индустриски метали и земјоделски стоки во едно портфолио.

Заштитата од инфлација не значи поседување на сè. Кога ќе ги прашате советниците колку од портфолиото треба да биде во алтернативни инвестиции, одговорот е обично ист: доволно за да се обезбеди диверзификација, но не толку многу што ќе го преоптовари портфолиото. Грин вели дека обично препорачува алокација од пет до 30 проценти, во зависност од целите на поединецот. А Крил од „Дименжнал“ предупредува дека многу стоки, енергетски акции и криптовалути се многу понестабилни од самата инфлација, потсетник дека заштитата од инфлација не значи бркање на секоја можна заштита, туку градење портфолио доволно цврсто за малку нагризување да не ја сруши целата куќа.