Анализираме што ја турка цената на нафтата - каде е дното?

Претставниците на земјите извознички на нафта (ОПЕК+) викендов ќе треба да изберат меѓу две крајности - или ќе продолжат да го ограничуваат производството или ќе ризикуваат натамошен пад на цените.

На три дена пред состанокот, цената на нафтата се стабилизира по веста за постигнатиот договор меѓу Израел и Хезболах за привремен прекин на огнот.

По падот од околу три отсто во претходните денови додека се чекаше примирјето на Блискиот Исток, нафтата брент вчера се продаваше по цена од 73 долари за барел, а ВТИ (West Texas Intermediate) остана над 68 долари.

Движење на цената на нафтата од типот брент годинава/Блумберг терминал

Претпоставките се дека в недела ќе биде донесена одлука повторно да се одложи одлуката за зголемување на производството на нафта затоа што, ако славините бидат отворени, цената на црното злато може да се слизне и до 60 долари за барел.

Ќе продолжи ограниченото производство

Министрите од земјите од ОПЕК+, кои испумпуваат половина од нафтата во светот, и овој пат ќе носат одлука без да се гледаат в очи. Состанокот, наместо во Виена, ќе се одржи онлајн. Така беше и на претходниот состанок во мај. Тогаш беше донесена одлука зголемувањето на производството да почне од октомври годинава и да продолжи овој месец.

Плановите беа во октомври производството да се зголеми за 180.000 барели дневно, како дел од програмата за постепено враќање на скратените 2,2 милиона барели дневно на глобалниот пазар во текот на следните месеци.

Но, поради ниските цени одлуката беше одложена за декември. Сега е извесно дека намалувањето нема да се случи сега и дека најверојатно одлуката ќе се одложи за уште еден квартал поради пазарните услови, кои не поддржуваат зголемување на понудата.

Пазарот и во 2025 година ќе биде презаситен

Пазарот ќе остане презаситен и следната година, сеедно каква одлука ќе донесат земјите извознички на нафта, се наведува во прогнозата на меѓународната агенција за енергија, „Сити груп“ и „ЏП Морган“.

Пазарот ќе остане презаситен и во 2025 година/Блумберг 

„Ако ОПЕК + сака да спречи презаситеност, можеби ќе треба да направи многу повеќе. Следната година се наѕира вишок дури и ако картелот целосно го откаже зголемувањето на снабдувањето“, се наведува во прогнозата.

Една од причините за вишокот на пазарот е Кина, која се бори со редица предизвици, поради што побарувачката во земјата се намалува. Овој пазар, кој апсорбираше најголем дел од производството во последните две децении, според Меѓународната агенција за енергетика, го достигна врвот.

Според прогнозите, следната година глобалната побарувачка на нафта ќе порасне за приближно еден милион барели на ден. Тоа е за половина помалку од стапката забележана во 2023 година. Во исто време расте и преминот од фосилни горива кон електрични возила, се наведува во извештајот со седиште во Париз.

„Се чини дека пазарот на нафта се движи кон значителен вишок во 2025 година“, рече Мартијн Ратс, аналитичар во „Морган Стенли“.

Трамп најавува повеќе дупчење, но…

Во изборната кампања во 2008 година, републиканците во САД излегоа со слоганот „Дупчи душо, дупчи“ (Drill baby, drill). Целта беше да се зголеми производството во САД. Слично, сега веќе избраниот претседател на САД Доналд Трамп во последната кампања вети дека ќе го зајакне американското производство на сурова нафта.

Очекувањата се дека Трамп ќе ја поттикне експлоатацијата на државно земјиште, како на пример во Ново Мексико, каде што Пермскиот басен е богат со нафта и гас.

Движење на цената на нафтата ВТИ годинава/ Блумберг терминал

Што се однесува на експлоатацијата во приватниот сектор, тешко дека ќе се случи зголемување на производството, вели претседателот на „Ексон мобил“, Лијам Малон.

„Мислам дека радикална промена е малку веројатна бидејќи огромното мнозинство, ако не и сите, првенствено се фокусирани на економичноста на тоа што го прават. Не мислам дека ќе видиме некого во режимот ’дупчи, душо’“, рече Малон во вторникот на конференција во Лондон.

Ниту кај европскиот ривал на „Ексон“, „Тотал енерџис“, не веруваат во ветувањето на Трамп дека ќе ги отвори славините во САД.

„Можеби тој има волшебен рецепт за да ги натера да дупчат како луди“, рече на конференцијата главниот извршен директор на „Тотал енерџис“, Патрик Пујан. Тој ја наведе посветеноста на американските производители да вратат дел од готовината на своите акционери и рече дека „не само одлуките на политичарите“ го поттикнуваат американското производство.

Консолидација на побарувачката до крајот на деценијата

Земјите извознички на нафта сепак ги зголемуваат среднорочните и долгорочните прогнози за глобалната побарувачка.

Во новите планови како земји што ќе бидат двигатели на потрошувачката се наведуваат Индија, Африка и Блискиот Исток.

Според прогнозите, до 2028 година светската побарувачка на нафта би требало да изнесува 111 милиони барели дневно. Оваа прогноза е за 800.000 барели дневно над минатогодишните превидувања.

За 2029 година се предвидува побарувачка од 112,3 милиони барели дневно.