Трамп вели дека Кина понудила помош во преговорите со Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп сигнализираше дека Кина е подготвена да ги поддржи преговорите со Иран, додека тој се залага за дипломатско решение за прекин на војната и повторно отворање на Ормускиот Теснец, откако комерцијален брод очигледно беше запленет во близина на Обединетите Арапски Емирати.

Трамп, кој е во посета на кинескиот претседател Шји Џјинпинг во Пекинг, рече дека неговиот колега понудил помош, нешто што Кина не го потврди експлицитно. Во отчитувањето на состанокот меѓу Трамп и Шји, официјален претставник на Белата куќа рече дека двете страни се согласиле дека Ормускиот Теснец мора да биде отворен за да се поддржи слободниот проток на енергија.

„Тој рече дека нема да им даде воена опрема“, рече Трамп, според клип од интервју за „Фокс њуз“. „Претседателот Шји би сакал да види постигнат договор. Тој би сакал да види постигнат договор. И тој понуди, рече дека ако можам да бидам од каква било помош, би сакал да бидам од помош.“

Кина е најголемиот купувач на нафта на Исламската Република и клучен дипломатски партнер, што ѝ дава одреден степен на дипломатска контрола врз Исламската Република. Таа го снабдува Техеран со стоки, од производи за широка потрошувачка до електроника.

Комерцијален брод очигледно бил запленет од неовластен персонал во близина на Обединетите Арапски Емирати порано во четврток, што довело до неизвесност околу контролата врз критичниот Ормуски Теснец. Бродот, чиј идентитет не е откриен, бил однесен 38 наутички милји од брегот на ОАЕ, соопшти британската поморска трговија, додавајќи дека бродот бил наменет за Исламската Република.

Инцидентот се случил во период кога се чини дека има зголемување на бројот на бродови што транзитираат низ теснецот, кој обично обработува околу една петтина од светските резерви на нафта и течен природен гас. Неговото ефикасно затворање откако САД и Израел почнаа да го бомбардираат Иран кон крајот на февруари ги потресе енергетските пазари и доведе до глобален недостиг на снабдување.

Иран соопшти во четврток дека голем број кинески бродови ќе транзитираат низ теснецот по разговорите со Министерството за надворешни работи на Пекинг, објави полуофицијалната новинска агенција „Фарс“, повикувајќи се на извор што не го идентификуваше. На бродовите ќе им биде дозволено да поминат според „иранските протоколи за управување“, додаде агенцијата.

Во посебен извештај на иранската државна телевизија се вели дека на над 30 бродови им е дозволено да поминат низ теснецот од среда навечер, според официјален претставник на морнарицата на Исламската револуционерна гарда.

САД не коментираа за движењата низ препреката во Персискиот Залив, каде што одбија да ја укинат блокадата на иранските пристаништа. Сепак, десет бродови што превезуваат нафта, гориво и гас го поминаа од неделата, што е зголемување во однос на последните недели.

Цените на нафтата останаа стабилни во четврток, а суровата нафта Брент се тргуваше на околу 105 долари за барел откако падна за 2 проценти во претходната сесија. Тие пораснаа за речиси 50 проценти од почетокот на војната, а Меѓународниот монетарен фонд предупреди на широко забавување на глобалниот раст.

Прекинот на огнот меѓу САД и Иран, кој е во сила од 8 април, во голема мера се одржува, иако преговорите дојдоа во ќорсокак. Иран продолжува да се спротивставува на барањата на САД за повторно отворање на Ормуз и вели дека ќе го стори тоа само ако Вашингтон ја прекине својата поморска блокада. Исто така, инсистира САД да одмрзнат милијарди долари ирански средства и да ги укинат санкциите.

САД уништија повеќе од 90 проценти од иранскиот инвентар од околу 8.000 поморски мини, изјави командантот на американските сили на Блискиот Исток пред пратениците во четврток, додека ги минимизираше асиметричните способности на Иран - вклучувајќи ги нападите со беспилотни летала врз бродови и енергетски објекти во регионот.

 

И покрај неделите на силно бомбардирање меѓу САД и Израел, иранската војска сè уште има многу огнена моќ. Проценките на американските разузнавачки служби покажуваат дека Иран има оперативен пристап до 30 од своите 33 ракетни локации долж Ормускиот Теснец и задржал приближно 70 проценти од своите ракетни залихи од предвоениот период, според извештајот на „Њујорк тајмс“, кој се повикува на класифицирани информации.

Индија го осуди нападот врз еден од нејзините бродови во Оманскиот Залив, кој потона откако беше запален, нарекувајќи го инцидентот „неприфатлив“. Сите 14 членови на екипажот беа спасени од крајбрежната стража на Оман, изјави функционер во Министерството за бродарство на земјата.

Војната ја превртува геополитиката на Блискиот Исток, а една значајна промена е поблиската воена и разузнавачка соработка меѓу ОАЕ и Израел. Двете земји, кои воспоставија дипломатски односи преку Абрахамовите договори поддржани од САД за време на првиот мандат на Трамп, се координираа за воздушните напади врз Иран на почетокот на април, објави „Блумберг“.

Кабинетот на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во средата соопшти дека тој имал тајна посета на ОАЕ за време на војната, иако ОАЕ го негираше тврдењето.

Подолу повеќе информации поврзани со војната:

• Индија повика на солидарност на состанокот на министрите за надворешни работи на БРИКС во четврток, додека Њу Делхи се обидува да ги премости поделбите во рамките на блокот околу конфликтот на Блискиот Исток.

• Иран нема да се приклучи на уште една рунда разговори со САД доколку не се исполнат пет предуслови за градење доверба, вклучувајќи олеснување на санкциите и ослободување на замрзнатите средства, објави новинската агенција Фарс.

• Јапонски супертанкер се појави во Оманскиот Залив откако последен пат сигнализираше дека е во Персискиот Залив, што укажува на редок, таен транзит низ Ормуз од страна на брод од азиската земја.