Оваа работна недела почнува со силна неизвесност за светот, берзите и енергетските пазари, по драматичната ескалација на Блискиот Исток овој викенд. Израел и САД извршија воздушни напади врз Иран, а американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека станува збор за „масовни“ операции со цел да се елиминираат заканите што, според Вашингтон, произлегуваат од иранската нуклеарна програма.
Во нападите е убиен ајатолахот Али Хамнеи, врховниот лидер на Иранската Исламска Република, што претставува најголем политички пресврт во земјата од Исламската револуција. Неговата смрт отвора прашања за стабилноста на режимот и можните внатрешни турбуленции, додека Техеран најавува жестока одмазда.
Конфликтот веќе има регионални последици. Во Израел загинаа цивили во иранските ракетни напади, но и сите останати заливски земји се под зголемен притисок.
Во центарот на вниманието е Ормускиот теснец, клучна артерија низ која минува околу четвртина од светската поморска трговија со нафта. Секој обид за блокада би предизвикал силен скок на цените на нафтата. Обидувајќи се да го ублажи ризикот од ценовен шок, ОПЕК+ најави зголемување на производството за 206.000 барели дневно следниот месец. Дополнителен удар е нанесен врз авио-сообраќајот. „Емиратс“ (Emirates), „Етихад ервејс“ (Etihad Airways) и „Катар ервејс“ (Qatar Airways) ги продолжија суспензиите до утринава до 9 часот, а повеќе од 20.000 патници се погодени од хаосот во регионот.
Дигиталните средства исто така се под притисок - биткоинот падна на околу 63.000 долари, а од криптопазарот беа избришани околу 128 милијарди долари вредност веднаш по нападите. Пазарите реагираат со бегство кон безбедни засолништа, американски државни обврзници, злато и швајцарски франк.
Светот влегува во недела во која геополитиката директно ќе ги диктира движењата на нафтата, валутите и берзанските индекси.
Добро утро од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“. Во продолжение се и останатите пет вести што ги издвоивме за почеток на денот.
Аскетски патријарх со луле: Кој беше тој и што по смртта на Хамнеи
Ајатолахот Али Хамнеи, врховниот водач на Иран, кој владееше со Исламската Република повеќе од три децении додека таа му се спротивставуваше на Западот, беше убиен во саботата откако САД и Израел започнаа воздушни напади врз Техеран. Тој имаше 86 години.
Иранските медиуми во неделата ја потврдија смртта, велејќи дека Хамнеи е убиен во неговиот канцелариски комплекс и дека ќе има 40 дена национална жалост.
„Ова не е само правда за народот на Иран, туку и за сите големи Американци и оние луѓе од многу земји низ целиот свет, кои беа убиени или осакатени од Хамнеи и неговата банда крволочни напаѓачи“, напиша американскиот претседател Доналд Трамп во објава на социјалните мрежи.
Со смртта на Хамнеи, се затвора едно огромно значајно поглавје во модерната историја на Иран со мала сигурност за тоа што следи или кој е нареден да го наследи.
САД и Израел го нападнаа Иран – што ги очекува пазарите в понеделник?
Додека се очекува експлозија на цените на енергенсите, акциските пазари се подготвуваат за спротивно сценарио. Во петокот американските индекси S&P 500 и Nasdaq веќе забележаа пад, делумно поради страв од ескалација, но и поради неочекувано високите податоци за производствената инфлација кои ги намалија надежите за брзо намалување на каматните стапки. Аналитичарите сега очекуваат таканаречен „gap down“ при отворањето во понеделник, односно почеток на тргувањето со значителен минус.
Се очекува масовно бегство на инвеститорите од ризична актива, при што најмногу би настрадале технолошките акции и секторот за вештачка интелигенција кои го предводеа растот на пазарот. Од друга страна, би можеле да профитираат одбранбениот и енергетскиот сектор.
Преглед на берзите: Февруари немилосрден за биткоинот и американските индекси
Иако февруари е најкраткиот месец во годината, на берзите донесе многу црвени бројки и лошо расположение. И тоа уште пред американскиот претседател Доналд Трамп да притисне на копчето за напад врз Иран.
Американските индекси S&P 500 и Nasdaq во петокот веќе забележаа пад, делумно поради стравувањата од заострување на односите со Иран, а делумно и поради неочекувано високите податоци за инфлацијата кај производителите. Податоците ги намалија шансите за скоро намалување на каматните стапки од страна на Федералните резерви.
Земјотрес на пазарот на сајбер-безбедност: Колку е оправдан стравот од вештачката интелигенција?
Секторот за кибернетичка безбедност е под силен притисок бидејќи инвеститорите изразија загриженост дека брзиот развој на вештачката интелигенција би можел делумно да ја замени или намали потребата од традиционални безбедносни решенија, доведувајќи ја во прашање долгорочната одржливост на постојните бизнис модели.
Негативните чувства беа дополнително засилени кога компанијата за вештачка интелигенција „Антропик“ (Anthropic) претстави нова безбедносна функционалност во рамките на својот модел Клауд (Claude), што ги продлабочи загриженостите дека напредните системи за вештачка интелигенција би можеле да преземат некои од функциите на специјализираните компании за безбедност. Во таква средина, Виздом Три Сајберсекјурити ЕТФ (WisdomTree Cybersecurity ETF), кој ги следи најголемите компании за кибербезбедност во светот, забележа едногодишен пад на приносот од околу 30 проценти, што ја одразува слабоста на целиот сегмент на безбедносен софтвер.
Како стои Македонија: Бројот на компаниски стечаи во светот ќе расте и годинава
Условите за задолжување на глобално ниво можеби конечно почнаа да се олабавуваат, односно кредитите да поевтинуваат, но бројот на корпоративни стечаи повторно ќе се зголеми во 2026 година, иако со послаба динамика, се наведува во најновата анализа на компанијата за кредитни осигурувања „Кофас“ (Coface), со седиште во Франција.
„Кофас“ очекува бројот на компании што се инсолвентни, односно ќе одат во стечај, да се зголеми за 2,8 проценти во 2026 година, по три последователни години на нагло зголемување на каматните стапки. Моделите што ги направи компанијата покажаа дека зголемувањето од 25 базични поени (0,25 проценти) на стапките за кредитирање бизниси, во однос на сегашните очекувања, би било доволно за да го поттикне глобалниот раст на стечаи назад кон 4-5 проценти во 2026 година.
.webp){kind=icon}
