Новите еколошки регулативи во ЕУ ќе ја дотепаат автомобилската индустрија

Од 1 јануари 2025 година Европската Унија почнува со спроведување уште построги забрани за емисиите на јаглерод диоксид од возилата, што значи дека најмалку една петтина од возилата што ги продаваат повеќето производители ќе мора да бидат електрични, за да се избегнат високите казни. Сепак, податоците од Асоцијацијата на европски производители на автомобили (AЦEA) покажуваат дека во 2024 година само 13 отсто од сите возила продадени во ЕУ биле електрични.

Како што пишуваше „Блумберг“, од АЦЕА пресметале дека задоволувањето на поставените цели од емисии на 95 грама на ЦО2 по километар за едно возило ќе ги принуди производителите или да го намалат производството за околу два милиона возила на бензин и дизел или да бидат изложени на казни што би можеле да стигнат и до 15 милијарди евра.

Поради овие еколошки прописи, производителите почнаа да ги покачуваат цените на возилата што не се електрични, како и да подготвуваат попусти за набавка на електрични возила.

„Фолксваген“, „Стелантис“ и „Рено“ изминативе два месеца ги зголемија цените на моделите со внатрешно согорување за неколку стотици евра, што аналитичарите го гледаат како обид да се намали побарувачката за такви возила и да се поттикне интересот за поскапи електрични модели.

Во ноември лани „Пежо“, дел од групацијата „Стелантис“, ги зголеми цените на сите свои модели во Франција, освен на целосно електричните, и до 500 евра во зависност од моделот.

Откај македонските увозници на европските брендови ни рекоа дека не очекуваат некакви позначителни покачувања на цените, односно не добиле најави за такво нешто.

„Поскапувањата во ЕУ се обид да се поттикне купувањето електрични возила на тој пазар, а кај нас овие возила се сосема друга приказна. Тие уште долго време ќе заземаат незначителен удел во продажбата на нови возила, пред сѐ затоа што се прескапи за македонскиот стандард, и досега немало никакви субвенции од државата како што имаше во ЕУ. Што се однесува до возилата на бензин и дизел, за нив во моментов немаме најави од принципалите за некакви поскапувања допрва, но што може да се случи никој не знае. Ние и сега за возилата што се купуваат по нарачка и за кои се чека подолго не може да ја гарантираме крајната цена, затоа што нонстоп се менуваат околностите“, ни вели продажен менаџер од еден импортер на возила што сакаше да остане анонимен.

Загрозени милиони работни места

Построгите правила во ЕУ доаѓаат во време кога автомобилскиот сектор веќе се соочува со вишок капацитет поради послабата продажба и зголемената конкуренција од кинеските производители, што во последните месеци доведе до предупредувања за пад на профитот од компании како „Фолксваген“, „Стелантис“ и други.

Од ACEA неодамна побараа одложување на овие нови правила за две години со цел да се избегнат големите казни и загуби, но досега од Европската комисија во Брисел не беше спомната таква варијанта.

„Европскиот пазар е во криза поради намалената побарувачка за електрични возила, како и поради нелојалната конкуренција од производители што не се од ЕУ, што значи дека европската автомобилска индустрија нема да може да ги задоволи овие цели поставени од Брисел“, се наведува во неформалниот документ на асоцијацијата.

Оттаму предупредуваат дека не им останува ништо друго освен значително намалување на производството, што ќе загрози милиони работни места во ЕУ, ќе ги погоди и потрошувачите, а ќе ги наруши и конкурентноста на самата Унија и нејзината сигурност.

„Европската автомобилска индустрија инвестираше милијарди евра во електрификација на производствените програми, но другите важни состојки потребни за таа транзиција не се достапни и затоа конкурентноста на ЕУ еродира“, изјавија од АЦЕА пред околу месец и половина.

А европската автомобилска индустрија е важна и за македонската економија. Неодамна пишувавме за тоа дека кризата во големите европски производители на возила може да има големи последици врз македонската економија, затоа што во секторот за автомобилски делови и компоненти во земјава работат над 30.000 луѓе. Кај некои од фабриките, кои се лоцирани претежно во слободните економски зони, нарачките се паднати и за 30 проценти.

Колку е важна автомобилската индустрија за Европа покажуваат податоците на AЦEA, според кои таа генерира 13,2 милиони работни места во ЕУ. Автомобилската индустрија учествува со 7,5 отсто во  БДП на ЕУ, а околу 33 отсто од средствата за истражување и развој се издвојуваат за овој сектор годишно.

Податоците на AЦEA за ноември покажуваат дека бројот на регистрациите на нови возила во ЕУ паднал за 1,9 отсто. Најголем пад забележала Франција - 12,7 отсто, а по неа е Италија со 10,8 отсто. Германија е во стагнација, додека единствена земја што бележи пораст на новорегистрирани возила за ноември е Шпанија, со 6,4 отсто.

Новорегистрираните хибридни и електрични возила за ноември сочинуваат 55,8 отсто, а според статистиката за периодот од почетокот на годината овие возила изнесуваат 51,1 отсто.

Европската автомобилска индустрија се мачи да излезе накрај со поевтините модели од Кина, со високите трошоци за енергија и забавената побарувачка. Продажбите сѐ уште се на нивоа доста пониски од оние пред пандемијата. Овој развој на настаните ја прави сѐ помалку достижна амбициозната цел на ЕУ да ја забрани сосема продажбата на возила на бензин и дизел во 2035 година.

Тимот на „Блумберг интелиџенс“ пресмета пред извесно време дека француски „Рено“, на пример, би можел да плати казна од околу 330 милиони евра во 2025 година доколку не ги запази целите поставени од Брисел. Тоа е околу 10 проценти од добивката на компанијата пред оданочување. Пресметките велат дека „Фолксваген“, „Рено“, „Стелантис“ и „Форд“ се под најголем ризик.