Храната во земјава поскапува повеќе отколку во светот

Цените на житните култури втор месец по ред растат, а цените на другите основни прехранбени производи (месо, млеко, масло, шеќер) и натаму се намалуваат. Ова го покажува денешниот, најнов извештај на ФАО, организацијата за храна и земјоделство при Обединетите нации (ОН), во кој се анализирани цените за октомври.

Според ФАО, индексот на цените на храната минатиот месец останал ист како во септември, токму поради растот на цените на житата по тензиите за извозот од Украина. Пред тоа, овој индекс беше во континуиран пад од мај годинава.

Цените на храната од светските берзи сѐ уште не се пресликуваат во земјава. Последните податоци од Државниот завод за статистика се однесуваат на септември (октомвриските ќе бидат објавени в понеделник) и, според нив, храната е за околу 30 отсто поскапа од лани. Сите производи бележат пораст, освен маслото за јадење.  

На годишно ниво растот на цените во земјава кај сите производи е многу поголем отколку на светските берзи.

Житни култури

Цените на житните култури во светот втор месец по ред растат. Според ФАО, во октомври нивната цена е за три отсто повисока споредено со септември. Во однос на лани, пак, цената е зголемена за 11,1 отсто.  Најголем раст има кај цената на пченицата, за 3,2 отсто, што се должи на случувањата околу извозот на житните култури од Украина. Цената на пченката се зголеми за 4,3 отсто, поради лошата жетва во САД и во ЕУ.  Цената на јачменот бележи минимален раст, а на оризот бележи нагорен тренд.

Кај нас, во септември лебот и житата биле за 47,7 отсто поскапи од лани, а во однос на август растот изнесува 2.6 отсто.

Масло

Цената на маслото, според ФАО, во октомври е за 1,6 отсто пониска од септември, а близу 20 отсто пониска во однос на лани. Трендот на намалување на цените на овој производ почна во март, кога беше достигнат врвот. Падот се должи на пониските цени на палминото и соиното масло, а цената на маслото од сончоглед почна да закрепнува, по силниот пад од претходните шест месеци поради неизвесноста на извозот од Украина.

Во земјава цената на маслото исто така е во пад. Трендот на намалување почна во август, по врвот што беше достигнат еден месец претходно. Во септември, и покрај месечниот пад, маслото било за над 40 отсто поскапо од лани.  Пролетните месеци во земјава ги обележи и недостиг од овој производ во малопродажбата на домашниот пазар.

Млеко

Цените на млекото на светскиот пазар во октомври се за 1,7 отсто пониски  од септември и се во пад веќе четири месеци едноподруго. Сепак, тие се за 15,4 отсто над својата вредност од пред една година. Цената се намалува поради послабата побарувачка во земјите што се добро снабдени со овие производи. Пазарната несигурност за тоа како ќе се движи побарувачката во наредниот период поради зголемената инфлација, исто така, ги намали меѓународните цени на млечните производи.

За разлика од светот, млекото во земјава во септември забележа највисок месечен раст, кој изнесува над седум отсто. На годишно ниво, во Македонија цената на млекото и млечните производи е за 36 отсто повисока споредено со 15,4 отсто на светскиот пазар.  

Месо

И месото поевтини во октомври споредено со септември за 1,4 отсто, исто така четврти месец едноподруго, но е за 5,8 отсто поскапо од лани. Падот се должи на намалувањето на цените на добитокот поради големите тековни резерви и зголемената достапност на говеда за колење, особено во Бразил. Трендот на намалување на меѓународните цени на живината продолжи четврти месец едноподруго, бидејќи извозот расте побрзо од побарувачката.

Месото во септември во земјава било за 2,2 отсто поскапо споредено со август, а во однос на лани цената е за 26,2 отсто повисока, што е многу над  цените на светските пазари.

Шеќер

Шеќерот поевтини за 0,6 отсто во однос на септември и 8,5 отсто во однос на вредноста во истиот месец лани, покажува извештајот на ФАО. Позитивната перспектива за глобалната понуда за сезоната 2022/2023, дополнително поддржана од подобрените производствени изгледи во Индија, влијаеше на глобалните цени на шеќерот во октомври.

Овој производ во септември кај нас не забележал промена во однос на август, а на годишно ниво растот изнесува 22,8 наспроти 8,5 на светските берзи.