Просечен македонски играч на странски берзи: маж од 40 години е загреан за величествената седумка и вложува 10.000 евра

Интересот на македонските граѓани за самостојно вложување на странските берзи, а не преку инвестициски фондови, од година на година е сѐ поголем, како што покажуваат и бројките на Комисијата за хартии од вредност за остварен промет на странски пазари: па така, за цела 2025 година овој износ е околу 110 милиони евра, што е за седум отсто повеќе од годината претходно и над двојно повеќе во однос на 2023 година. 

Трендот продолжува уште поинтензивно и во 2026 година, при што во првиот квартал на странските берзи домашните физички и правни лица „свртеле“ 55,5 милиони евра, за дури 85 отсто повеќе во однос на истиот период лани.

Овие бројки се однесуваат на налозите дадени преку македонските четири банки и едно брокерско друштво овластени за тргување на странски пазари, а познавачите на состојбите велат дека заедно со прометот што Македонците го прават преку глобалните онлајн платформи како „Интерактив брокерс“ (Interactive Brokers), „еТоро“ (eToro) и др., овие суми се најмалку двојно поголеми.

Ги прашавме домашните посредници за тргување на странските берзи како изгледа профилот на просечниот македонски инвеститор на овие пазари.

Доминираат лица со високо образование и со напредна финансиска писменост

Од она што ни одговорија во „Стопанска банка – Скопје“, „Комерцијална банка“ и „Шпаркасе банка“, заедничкиот именител е дека доминираат мажи на возраст од 35 до 45 години, но многу често станува збор за семејна инвестиција, каде што еден член од семејството презема улога на администратор на заедничкиот капитал. Станува збор за лица главно со високо образование, кои поседуваат напредна финансиска писменост и дигитални вештини потребни за следење на светските пазари и случувања.  

Просечниот износ што македонските граѓани го вложуваат на странските берзи изнесува од 10.000 до 15.000 евра. „Оваа сума укажува на тоа дека пазарот се шири и дека сѐ повеќе припадници на средната класа активно ги користат странските пазари како алтернатива за заштеда и оплодување на својот капитал“, велат од „Комерцијална банка“.

Од „Шпаркасе банка“ коментираат и дека охрабрува фактот што сѐ почесто интерес за инвестирање на странските пазари покажуваат и помладите генерации.

„Иако помладите вообичаено почнуваат со помали износи, забележуваме јасен тренд на раст на нивната финансиска едуцираност и интересот за инвестирање, што е добро за понатамошен развој на инвестициската култура во земјава“, велат оттаму. 

„Блумберг Адрија“ веќе пишуваше дека помладите македонски инвеститори доминираат при вложувањата на странски пазари, за разлика од домашната берза, каде што просечната возраст на инвеститорите е далеку поголема: над 83 отсто од тогашните 61.000 акционери домашни физички лица биле на старост над 50 години, а над 67 проценти  постари од 60 години, според едно истражување за потребите на Македонска берза. 

Македонските вложувачи најмногу се интересираат за акции на поединечни компании, претежно од американските и европските берзи, а ЕТФ-овите и обврзниците се на второ и трето место. Во последно време ги привлекуваат и „поегзотични“ пазари, како јужнокорејскиот, на пример, кој само во првите шест месеци од 2026 година имаше пораст поголем од 100 отсто, пред да почне остро да паѓа во последниов месец.

„Во изминатиот период забележуваме зголемен интерес кај нашите клиенти за инвестирање на јужнокорејскиот пазар, во согласност со силните перформанси на технолошкиот сектор таму“, ни рекоа од „Стопанска банка – Скопје“. Клиентите претежно вложуваат во поединечни компании, а не преку ЕТФ-ови што го следат корејскиот главен индекс KOSPI. „Најзастапени се компании поврзани со производството на мемориски чипови и полупроводници, сектор што во последниве месеци беше во фокусот на глобалните инвеститори поради растечката побарувачка за потребите на вештачката интелигенција“, додаваат од банката.

Технолошките гиганти го држат приматот во портфолијата

Инаку, од берзите што македонските инвеститори подобро ги познаваат, како њујоршките NYSE и Nasdaq, или пак европските во Лондон, Франкфурт итн., нашите соговорници од банките велат дека апсолутни фаворити се компаниите од групата седум величествени – „Епл“, „Мајкрософт“, „Алфабет“, „Амазон“, „Енвидија“, “Мета“ и „Тесла“.

Bloomberg

 

„Клиентите доминантно ги избираат овие технолошки гиганти поради нивната пазарна доминација и високата ликвидност“, ни рекоа од „Комерцијална банка“. На европските берзи, пак, нивните клиенти имаат повеќе диверзифицирано портфолио, со фокус на традиционално стабилните индустрии, како што велат. „Најчесто се избираат компании од автомобилскиот сектор, луксузните стоки, како и водечките европски фармацевтски и технолошки компании, како на пример АСМЛ, САП, „Ново Нордиск“, ЛВМХ итн.

Клиентите на „Шпаркасе банка“, пак, која моментално има водечка позиција на пазарот во сегментот тргување на странски пазари, лани најмногу тргувале на европските берзи, додека американските се втори според интересот.

„Во првата половина од 2026 година забележуваме умерено зголемување на активноста на американските пазари, иако европските берзи и понатаму имаат значајно место во портфолијата. Особено изразен останува интересот за технолошкиот сектор и водечките глобални компании што се двигатели на растот и иновациите. Покрај нив, значително внимание привлекуваат и компаниите од финансискиот сектор, како и од фармацијата и здравствената индустрија“, велат од банката. Оттаму додаваат и дека сѐ повеќе инвеститори избираат и ЕТФ-ови како ефикасен инструмент за диверзификација и изложеност на пошироки пазарни индекси.