Компаниите котирани на берзата со повисока добивка од лани

Котираните компании на официјалниот пазар на Македонската берза, ако се гледа според бројот на друштва што оствариле добивка, годинава во првите шест месеци работеле полошо одошто истиот период лани.

Од вкупно објавените неревидирани финансиски извештаи од 95 акционерски друштва, 69 од нив првото полугодие од 2024 година го завршиле со нето-добивка, а 26 компании со нето-загуба. Лани во истиот период 73 од овие 95 имале нето-добивка, додека 22 завршиле со загуба.

Ако се анализира, пак, вкупната добивка на оние што работеле позитивно, таа годинава е повисока од лани за 22,16 проценти и изнесува 217,2 милиони евра, наспроти 177,8 милиони евра во првото полугодие од 2023 година, според податоците на Комисијата за хартии од вредност (КХВ).

Како и обично, најголемите добивки се кај котираните банки, поточно трите најголеми банки во Македонија, „Комерцијална“, „Стопанска Скопје“ и НЛБ заедно имаат профит од 102 милиони евра, што е безмалку половина (47 проценти) од вкупната добивка на сите 69 компании што работеле профитабилно. Најголема добивка меѓу сите 95 котирани друштва има „Комерцијална банка“, од 46,3 милиони евра, што е пораст од дури 42,2 проценти за една година. Најголем пораст на добивката е забележан кај „Скопски пазар“, од дури 470 проценти, но тоа се должи на продажба на недвижен имот, земјиште во Гази Баба, како што беше објавено на веб-страницата на Македонската берза. Да потсетиме, „Лидл Северна Македонија“ купи имот на „Скопски пазар“ кај локацијата на поранешен „Бриколаж“ за 9,5 милиони  евра.

Оние друштва, пак, што работеле со загуба, вкупно се во минус за 7,35 милиони евра, за разлика од вкупната загуба лани, од 12,8 милион евра. Најголем загубар годинава е „Либерти АД“ Скопје, фабрика за челични производи, со износ од 3,5 милиони евра, што е практично половина од вкупната загуба на сите 26 компании што го завршиле полугодието со негативен биланс.

Гледано по сектори, пораст на износот на добивката има кај друштвата од секторите трговија (137 проценти), градежништво (105 проценти), трговија со нафта (76,9 проценти), угостителство (44,4 проценти), индустрија (31,9 проценти) и финансии (23 проценти). Намалување на добивката има кај секторот земјоделство (49,7 проценти), додека секторот услуги полугодието го завршил со речиси иста добивка како лани, односно минимален пад од 0,43 проценти.

Освен трите спомнати најголеми банки, во секторот финансии има уште четири помали банки и две осигурителни компании, па сите заедно учествуваат со 58 проценти во вкупната нето-добивка на сите 69 друштва со позитивен резултат. Друштвата од секторот индустрија учествуваат со 17 проценти, услуги со 9 проценти и фармација со 6,7 проценти во вкупно остварениот износ на нето-добивка од друштвата што објавиле неревидирани финансиски извештаи на пазарот на капитал.

Искажаниот финансиски резултат во првите шест месеци од 2024 година, котираните друштва го оствариле со ангажирање средства во вкупен износ од 12 милијарди евра, што е 2,98 проценти повеќе во однос на состојбата на 31.12.2023 година. Најголем пораст на активата (средствата) споредено со крајот на 2023 година е забележан кај компаниите од секторите градежништво и трговија со нафта, за 14,9 проценти и 11,2 проценти респективно, додека најголемо учество во активата имаат друштвата од секторот финансии со 78,5 проценти. Во поглед на изворите на финансирање, состојбата на друштвата на 30.6.2024 година изнесува вкупно 8,9 милијарди евра, за 3,1 проценти повеќе од крајот на 2023 година. Капиталот и резервите на крајот на јуни 2024 година се во вкупен износ од три милијарди евра, или за 2,4 проценти повеќе.

Во извештајот на КХВ се анализирани и котираните компании без оние од финансискиот сектор, па тука се забележува раст на оперативните приходи од 3 проценти, на 1,42 милијарда евра. Зголемувањето на приходите од редовно работење се должи првенствено на растот на приходите на двете компании од секторот трговија со нафта и нафтени деривати, „Макпетрол“ и „Окта“, како и на оние од секторот индустрија. Најголем дел од приходите во првите шест месеци е остварен од компаниите од секторите трговија со нафта (42,4 проценти), индустрија (28,8 проценти), фармација (12 проценти) и услуги (10,8 проценти), додека секторите градежништво, земјоделство, трговија и угостителство имаат значително помал удел.

Од списокот на компании што не ги опфаќа оние од финансискиот сектор, или како што КХВ ги нарекува акционерски друштва од стопанството, оперативна добивка во првото полугодие пријавиле 58 компании, додека 25 работеле со загуба. Вкупната оперативна добивка на оние со позитивен биланс изнесува речиси 100 милиони евра, што е за 17,5 проценти повеќе од лани. Оние што работеле во минус „натрупале“ загуба од вкупно 6,2 милиони евра, за разлика од 10,5 милиони евра лани.

Нето-добивката, пак, на сите котирани компании освен финансиските друштва изнесува 91,5 милион евра, што е за 20,9 проценти повеќе од лани, додека вкупната нето-загуба на оние со негативен биланс е 7,14 милиони евра, во споредба со 11,7 милиони евра лани.

Најголема добивка кај нефинансиските компании има „Македонски телеком“, од 17,6 милиони евра, пред „Цементарница Усје“ со 15,7 милиони евра и „Алкалоид“ со 13,4 милиони евра.

Просечната нето-профитна маржа е најголема во секторот трговија, од 49 проценти, а најмала кај трговијата со нафта, 1,32 проценти. Пораст на просечната нето-профитна маржа има во секторите трговија, угостителство, градежништво, индустрија и трговија со нафта и деривати и фармација. Во секторот трговија порастот е најголем, поради растот на приходите и нето-добивката на „Скопски пазар“, што веќе го спомнавме, како и во секторот угостителство, каде што се зголемија приходите и нето-добивката на друштвото „Македонијатурист“. Намалување на просечната нето-профитна маржа има кај секторите земјоделство, фармација и услуги.