Какви се изгледите за пазарите на капитал в година?

Оваа 2023 година беше одлична за берзите - ја обележи раст што се изразува со две цифри, а беа постигнати и највисоки вредности досега.

Аналитичарите за „Блумберг Адрија“ велат дека и за следната 2024 година има позитивни знаци на хоризонтот. Оптимизмот уште повеќе се шири по сигналите што ги испраќаат централните банки, според кои се гледа крајот на монетарното затегнување.

„И покрај новите конфликти што се појавија, има повеќе причини што се заслужни за поволните движења на пазарите на капитал“, вели Андријана Поповска, портфолио-менаџерка во „ВВП фонд менаџмент“.

„Зауздувањето на инфлацијата преку контролираното затегнување на економијата од страна на централните банки, смирувањето на ефектите од конфликтот меѓу Русија и Украина и наоѓањето алтернативи за ресурсите од тие подрачја, намалувањето на притисоците од проблемите во синџирите на снабдување, како и значајните технолошки иновации во светот, придонесоа за враќање и раст на пазарите на капитал“, вели таа.

Евентуалното намалување на каматите ќе донесе повеќе инвестиции

„Во годинава што изминува главните берзански индекси ги постигнаа следните резултати: индексот DAX порасна за повеќе од 18 отсто, EuroStoxx 50 за повеќе од 17 отсто, а сличен раст забележаа и американските пазари мерени преку S&P 500 и Dow Jones Industrial Average, со раст од повеќе од 20 отсто и 10 отсто, изразено во евра, соодветно“, објаснува Поповска.

Намалувањето на инфлаторниот ризик донесе пауза во затегнувањето на монетарните политики, но и сигнал дека веќе кон средината на 2024 година каматите ќе почнат да паѓаат од сегашните рекордни вредности.

„Фед на својата последна средба го задржа нивото на референтната каматна стапка по третпат и истакна дека очекува стапката на инфлација мерена преку индексот PCE (Personal Consumption Expenditures) да се спушти на 2,4 отсто, а најави и потенцијално трикратно намалување на референтната каматна стапка кон крајот на годината. Веруваме дека постепените приспособувања на каматните стапки и програмите за квантитативни олеснување ќе се носат внимателно, следејќи ги економските показатели како што се стапките на вработеност, потрошувачката и глобалните трговски динамики“, анализира Поповска.

Што се однесува на Европската централна банка, институцијата го следеше примерот и ги задржа каматните стапки непроменети, ставот за следната година е различен од тој на Фед. „И покрај тоа што утврдија дека основните ценовни притисоци попуштаат, остануваат на ставот дека стапките ќе треба да се задржат на овие нивоа некое време и потенцијално намалување сè уште не е на повидок“, вели таа.

Евентуалните намалувања на каматните стапки до крајот на 2024 година се нешто што поволно ќе се одрази на вложувањата во пазарите на капитал, но и на пазарите на фиксен доход.

„Најавата за пониски каматни стапки значи очекување во иднина компаниите да имаат пониски трошоци за камати, стимулирање на поголема потрошувачка, поголеми инвестиции во различни проекти и општ раст на економијата. Таквите случувања би можеле дополнително да ги зајакнат добивките на компаниите и да обезбедат дополнителни можности за раст на берзите и во текот на идната година“, вели Поповска.

Во регионот има мала понуда на хартии од вредност

Кога станува збор за пазарите на капитал во регионот, аналитичарите на „Блумберг Адрија“ во неодамнешната анализа напишаа дека тие се помалку ликвидни во споредба со многу други пазари во поширокиот регион на Источна Европа, а да не зборуваме за најголемите пазари на глобално ниво.

„Навистина, набљудувајќи ги пазарните податоци во последните десет години, просечниот дневен обрт на акциите вклучени во одредниците за акционерски капитал на соодветните пазари се движи во областа од 0,01 до 0,06 проценти од пазарната капитализација на слободните акции расположливи за тргување“, велат аналитичарите.

Според нив, еден елемент што го ограничува обемот на тргување со акции на регионалните пазари е понудата на хартии од вредност.

„Процентот на слободните акции во пазарната капитализација во последните десет години беше од 60 проценти за референтните акции во Словенија до 20 проценти на другите места во регионот“, велат аналитичарите.

Тие нагласуваат дека тоа е многу помалку од случајот со Германија, каде што 85 проценти од акциите од германскиот DAX се во слободен промет, или од унгарскиот и полскиот пазар, каде што се тргува со 70 проценти од акциите.

„Ниската понуда на акции е лош сигнал за инвеститорите, бидејќи дури и со посилен ангажман, тие би биле во слаба позиција од која не би можеле да ги контролираат одлуките во компаниите“, велат нашите аналитичари.

Анализата на нашиот аналитички тим уште покажува дека најликвидните акционерски друштва во регионот Адрија носат помалку атрактивни дивидендни приноси во споредба со компаниите од Централна и Источна Европа. Исклучок се словенечките компании со дивиденден принос од шест проценти, што е блиску до романските компании (принос од осум проценти) и речиси на исто ниво како и унгарските компании.