Берзански преглед: Инвеститорите се држат до златото, МБИ10 најдобар во регионот

Да почнеме со златото. Овој благороден метал привлече најголем интерес кај инвеститорите и читателите на порталот „Блумберг Адрија“. Цената на златото ја проби психолошката бариера од три илјади за унца (31,1 грама). Колку повеќе се зборува за растечки геополитички поделби, продлабочување на тензиите на Блискиот Исток, трговски војни, послаба економска перспектива во САД и други актуелни предизвици, толку посветло златото сјае. Експертите велат дека златото е безбедно засолниште во несигурни времиња. Прогнозите на различни стратези се уште посветли. Различни банки предвидуваат натамошно зајакнување на цените, од 3.200 долари, како што проценува швајцарската банка УБС (UBS), до 3.500 долари, како што проценува австралиската компанија „Мекквајер“ (Macquarie). Потоа, тука се гласните интересни групи, кои со своите прогнози одат уште подалеку. Интересната групација за пазарот на скапоцени метали (Precious Metals Market Interest Group), со седиште во Лондон, предвиде дека цената на златото ќе се искачи на 7.000 долари до 2030 година.

Централните банки и големите институционални инвеститори веќе подолго време купуваат злато, сметајќи го за долгорочна инвестиција. „Заедно со готовината и обврзниците, златото се смета за исклучително безбедно засолниште, поради што ги надмина девизните резерви на еврото. Се разбира, сè уште сме далеку од надминување на резервите во долари, но чекор по чекор се доближуваме до тоа“, вели Сашо Ивановиќ, извршен директор на „Центар злата“ (Gold center) со седиште во Хрватска.

Тој наведува и дека годишно се ископуваат од 2,5 до 3 илјади тони ново злато, како и  дека само централните банки имаат годишна побарувачка за повеќе од илјада тони злато. „Ова е еден вид благ недостиг од физичко злато, што дефинитивно треба да се одрази на цените“.

Зошто златото се сели од Лондон во Њујорк?

Златото се движи од лондонските трезори во Њујорк бидејќи цените на фјучерсите на Comex се зголемуваат над спот-цените во Лондон. Распонот, кој оваа година надмина 50 долари за унца, создаде можност за арбитража бидејќи трговците ги користат повисоките цени во САД. Стравувањата дека претседателот Доналд Трамп би можел да воведе царини за злато, исто така придонесуваат за златната треска. Лондон, најголемиот светски центар за тргување со злато, сè уште има големи залихи, но Банката на Англија се бори да остане во чекор со побарувачката бидејќи логистичките предизвици и повторното топење на злато во швајцарските рафинерии го продолжуваат времето на чекање. Големите купувања од страна на централните банки кои сакаат да ја намалат нивната зависност од американскиот долар, исто така помагаат да се поттикнат цените на златото.

Зошто биткоинот не расте ако се смета за дигитално злато?

Златото достигна рекордно високо ниво од 3.031 долари за унца во последните денови, додека биткоинот, кој се смета за дигитално злато, падна на околу 82.500 долари, моментално 24 отсто под највисокото ниво во јануари. Аналитичарот Тилен Шарлах објаснува дека биткоинот е многу понестабилен од златото, бидејќи е под влијание на регулативите, институционалното прифаќање, поголемите флуктуации на пазарот и технологијата. Златото има илјадагодишна историја на стабилност, додека биткоинот е сè уште во раните фази на усвојување. И двете имаат ограничена понуда и се децентрализирани, но биткоинот сè уште не станал безбедно засолниште во време на неизвесност. Давид Веселиновиќ од „Крипто 12“ (Crypto12) верува дека на биткоинот ќе му требаат уште неколку години за вистински да стане дигитално злато.

Сребро во сенката на златото – можност за инвестирање?

Додека златото достигнува рекордни височини, се повеќе инвеститори го свртуваат своето внимание кон среброто. Цената на унца сребро (31,1 грам) е околу 31 долар, што е многу помалку од златото (над 3.000 долари). Во изминатата година среброто поскапе за 31 отсто, додека златото за 39 отсто.

Петер Слапшак од „Елементум“наведува неколку причини за инвестирање во сребро:

• 80 отсто од среброто се троши во индустријата, додека златото најмногу се користи за инвестиции.

 

• Побарувачката за сребро се очекува да го надмине производството до 2030 година.

 

• Цената на среброто сè уште не го надминала рекордот поставен во 1980 година.

 

Експертите препорачуваат инвестициите во благородни метали да не надминуваат 10 отсто од портфолиото, бидејќи цените може да варираат.

25 години од падот на dot-com: Паралели со актуелната манија со вештачката интелигенција

Пред точно 25 години, технолошкиот меур пукна, предизвикувајќи пад на Nasdaq за повеќе од 80 отсто и преполовување на S&P 500. Може ли вакво нешто да се случи повторно во ерата на ВИ-манијата? Дали оваа денешна еуфорија и рекордниот раст на берзата може да влеат страв во коските од можен колапс? Има некои паралели со балонот, но разликите со меурот се значајни. Главната разлика е во тоа што денешната ВИ-манија се заснова на стабилни, профитабилни компании како „Алфабет“ и „Мајкрософт“, кои инвестираат огромни суми пари во развојот на вештачката интелигенција. Во пресрет на балонот, сè беше засновано на слабо капитализирани стартапи. Иако многу луѓе замижуваат и велат дека работите се поинакви денес, постојат предупредувачки знаци дека меурот може да се повтори.

Корекција на технолошките акции

Технолошките акции се во корекција од почетокот на годината, при што Nasdaq 100 е на пат за својата петта по ред недела на пад - најдолга низа од мај 2022 година. Падот беше поттикнат од разочарувачките извештаи за заработка од компании како „Федекс“ (FedEx), „Најк“ (Nike), „Мајкрон“ (Micron) и „Ленар“ (Lennar). И покрај заканата од трговска војна, инвеститорите продолжуваат да инвестираат во акции, што сугерира дека не очекуваат голема рецесија.

Малите инвеститори купуваат и покрај пазарните корекции и нестабилноста

Малите инвеститори агресивно купуваат акции во 2025 година и покрај падот на берзата. Тие инвестираа повеќе од 2 милијарди долари во 16 трговски дена, подвиг што се случи само четири пати во последните две години. И покрај оваа стратегија, портфолијата изгубија околу 7 отсто од нивната вредност, што е повеќе од двојно повеќе од падот на S&P 500. Нестабилноста се должи на непредвидливите трговски политики на Трамп, прекините на синџирот на снабдување и падот на профитот на големите компании како „Најк“ и „Федекс“. Аналитичарите советуваат поголема диверзификација на инвестициите.

Од друга страна, институционалните инвеститори ги впаричуваат своите инвестиции. „Голдман Сакс“,„Ситигруп“ и ХСБЦ ги намалија своите прогнози за американските акции. Мечешките сентименти се силни, со биковските ставови се на најниско ниво во последните три недели.

Главните индекси изминатава недела беа во зелено. Дали сепак оптимизмот се враќа на пазарите?

Bloomberg Adria

Бесент: Корекциите на берзата се здрави, нема причина да се грижите на долг рок

Американскиот министер за финансии Скот Бесент изјави дека неодамнешниот пад на индексот S&P 500 е нормален и здрав за долгорочна стабилност на пазарот. Според него, берзанските корекции се дел од природното движење на пазарот и нема причина за загриженост на долг рок. Тој е уверен дека соодветната даночна политика, дерегулацијата и енергетската сигурност ќе го зајакнат американскиот пазар на долг рок. Тој, исто така, смета дека американскиот сон не зависи од можноста да се купуваат евтини производи од Кина, туку од тоа дали семејствата ќе можат да си дозволат дом, да купат автомобил и да имаат реален раст на платите.

Администрацијата на претседателот Трамп и Федералните резерви на САД (Фед) немаат намера да ги спасуваат инвеститорите во случај на пад на берзата, што значи дека не се очекува брза поддршка во случај на големи корекции.

Bloomberg

Фед ги задржа каматните стапки на исто ниво, ризикот од рецесија расте

Федералните резерви на САД ги задржаа каматните стапки на исто ниво во опсег од 4,25 до 4,50 отсто, како што очекуваа аналитичарите. Првиот човек Џером Пауел рече дека економската активност продолжува да зајакнува, но инфлацијата останува тврдоглава, делумно поради влијанието на новите царини наметнати од администрацијата на Трамп. И покрај одржувањето на ниската невработеност, Пауел предупреди на ризикот од забавен економски раст. Фед предвидува две намалувања на каматните стапки оваа година, во вкупна вредност од 50 базични поени, но само во втората половина од годината. Пауел призна дека можноста за рецесија е малку зголемена, но остана на историскиот просек.

Гунтер Деубер од „Рајфајзен банка“ смета дека Фед веќе го чувствува притисокот од политиката на Трамп, но сака да избегне отворен конфликт со Белата куќа. Во случај на рецесија, ќе бидат потребни поголеми намалувања на каматните стапки - дури и за 100 базични поени, вели тој. Ако нема рецесија, можеби нема да има никакви кратења. Деубер нагласува дека шансите за рецесија се поголеми, а инфлацијата може да биде минлива. САД веќе бележат отпуштања во јавниот сектор, што ќе влијае на очекувањата на потрошувачите. Во Европа, ЕЦБ веројатно нема да ги намали каматните стапки во април, бидејќи инфлацијата останува покачена, а економијата е дополнително погодена од тарифите и трошоците за одбрана.

Претседателот Доналд Трамп ја именуваше Мишел Бауман, член на одборот на гувернери на Фед од 2018 година, за потпретседател на Федералните резерви за надзор. Назначувањето го возбуди Волстрит, бидејќи инвеститорите очекуваат Бауман да биде попогодна за банките од нејзиниот претходник, Мајкл Бар. Бауман претходно изрази противење на построгите капитални барања за банките и сигнализираше попрагматичен пристап кон регулативата. Нејзината номинација е поддржана од републиканскиот комитет на Сенатот, додека демократите, вклучително и сенаторката Елизабет Ворен, предупредија на ризиците од дерегулација. Доколку биде потврдено, Бауман ќе ги координира надзорните напори на Банката на федерални резерви во согласност со извршната наредба на Трамп која бара поголем надзор на Белата куќа врз банкарската регулатива.

Bloomberg

Дали трката во вооружување е можност за автомобилската индустрија?

Европа ги зголемува своите одбранбени инвестиции поради безбедносни закани, што може да биде од корист и за автомобилската индустрија. Германските компании како „Рајнметал“ веќе планираат да го користат вишокот автомобилски капацитет за производство на воена опрема. Експертите сметаат дека тоа може да поттикне економски раст, но нема да ги реши сите проблеми на автомобилската индустрија.

Градежен бум во Украина по прекинот на огнот? Берзанскиот индекс веќе расте

Доколку се постигне прекин на огнот во Украина, ќе следи реконструкција од големи размери, во корист на европските градежни компании. Компаниите како „Винци“ (Vinci), „Бојгос Констракшн“ (Bouygues Construction), „АЦС Груп“ (ACS Group), „Страбаг“ (Strabag) и „Сканска“ (Skanska) имаат најголема можност да учествуваат во реконструкцијата поради нивното искуство и капацитет. Финансирањето ќе биде клучно - ЕБОР планира да инвестира најмалку 1,5 милијарди евра во енергетскиот сектор и инфраструктурата, а дополнително финансирање би можело да се обезбеди од институции како што се Светската банка и фондовите на ЕУ.

Бенефит ќе имаат и производителите на градежни материјали. Американските царини за челик и алуминиум ќе го зголемат извозот од Канада, Мексико, Бразил и Кина во Украина. Цената на челикот и цементот може да се зголеми откако ќе почне реконструкцијата.

UBS Ukraine Reconstruction Index (UBXERCON), кој ги следи компаниите кои би имале корист од реконструкцијата, доби 17 отсто оваа година. Меѓу компаниите се „Сименс Енергџи“ (Siemens Energy), „Холцим“ (Holcim),„Шнајдер Електрик“ (Schneider Electric) и „Рајфајзен банка“ (Raiffeisen Bank).

БЈД ги импресионира инвеститорите со напредната технологија за брзо полнење

Акциите на кинескиот производител на електрични возила БЈД (BYD) скокнаа за 6 отсто во вторникот во Хонг Конг, со што компанијата има пазарна вредност од 162 милијарди долари - повеќе од „Форд“, „Џи-Ем“ и „Фолксваген“заедно. Подемот е поттикнат од воведувањето на новата технологија за батерии која овозможува автомобилот да се полни за околу 400 километри возење за пет минути. Првите модели со оваа технологија, ХН Л (Han L) и „Танг Л“ (Tang L), ќе бидат достапни од април, а цените почнуваат од 37.338 долари. БЈД планира да инсталира повеќе од 4.000 брзи полначи, што би можело да и даде значителна конкурентска предност на пазарот на електрични возила.

„Енвидија“ најавува нови чипови, но инвеститорите се сомневаат во одржливоста на еуфоријата со вештачка интелигенција

„Енвидија“ (Nvidia) ги претстави своите нови „Блеквел Ултра“ (Blackwell Ultra) чипови на својата годишна конференција ГТЦ, заедно со плановите за моделите „Вера Рубин“ (Vera Rubin) и „Фејнмен“ (Feynman) да бидат објавени до 2027 година. Џенсен Хуанг, исто така, најави соработка со „Џенерал Моторс“ (General Motors) за вештачка интелигенција во автомобилите и со „Те-Мобајл“ (T-Mobile) за развој на безжични мрежи 6Г. И покрај најавите, акциите на „Енвидија“ паѓаат - 14 проценти оваа година.

Инвеститорите стравуваат дека еуфоријата со вештачка интелигенција би можела да го изгуби моментумот, особено по најавата на кинескиот стартап „Дипсик“дека развил конкурентна инфраструктура за вештачка интелигенција со помалку средства. „Енвидија“, сепак, смета на растечките инвестии во вештачка интелигенција, кои се очекуваат да достигнат 525 милијарди долари до 2032 година.

Маск до вработените во Тесла: Држете се до акциите, иднината е светла

Илон Маск на ненајавен состанок во Остин им рекол на вработените во „Тесла“ да ги задржат своите акции и покрај тешкотиите на компанијата. „Иднината е светла и возбудлива“, рече Маск, иако „Тесла “се соочува со пад на продажбата и вандализам на станиците за полнење и застапништвата.

Акциите на „Тесла“паднаа за повеќе од 40 отсто оваа година, откако пораснаа по инаугурацијата на Трамп минатата година. Продажбата на „Тесла“ падна на клучните пазари (Европа, Кина) поради политичкиот притисок и стопирањето на производството на „Модел ипсилон“ поради надградба. Маск најави проширување на производството на „Сајберкеб“ (Cybercab), автономно возило без педали и волан. Секретарот за трговија Хауард Лутник повика на купување акции на „Тесла“во настап на „Фокс њуз“ (Fox News), отворајќи прашања за конфликт на интереси.

Маск останува оптимист, гледајќи ја иднината на „Тесла“ во роботиката и автономното возење.

Кети Вуд: Повеќето мемемонети ќе бидат безвредни

Кети Вуд, основач на „АРК Инветсмент“ (ARK Investment), верува дека повеќето мемемонети на криптопазарот на крајот ќе станат безвредни, бидејќи тие се главно „дигитални колекционерски предмети“ засновани на актуелните трендови и шеги. Комисијата за хартии од вредност на САД (SEC) не ги смета мемемонетите за хартии од вредност, па затоа остануваат нерегулирани.

Вуд останува на бикосвки став за биткоинот, етерот и сол додека нивната корист расте - таа очекува вредноста на биткоинот да надмине милион долари до 2030 година. Таа ги предупредува инвеститорите да бидат претпазливи со мемемонетите, бидејќи губењето пари останува „најдобрата лекција“.

Етер ги разочара инвеститорите

Етер, втората по големина криптовалута, беше едно од најголемите разочарувања на криптопазарот во изминатата година. Цената на етерот моментално е околу 2.045 долари, што е половина помалку од врвот од 4.100 долари во декември. Според аналитичарот Домн Крегар, причините за слабоста на етерот се високите трансакциски трошоци, фрагментацијата на корисниците низ различни слоеви, постојаниот продажен притисок од Фондацијата Етериум и падот на влијанието на соосновачот Виталик Бутерин.

Сценариото етер да го престигне биткоинот во пазарна капитализација сега изгледа малку веројатно. „Стандфард Шартерд“ (Standard Chartered) ја намали својата целна цена за етер на 4.000 долари до крајот на 2025 година, значително помалку од претходната прогноза од 10.000 долари и предвиде натамошни падови во однос на биткоинот.

Царинските закани на Трамп ја туркаат цената на бакарот до 10.000 долари

Цената на бакарот на Лондонската берза за метали (LME) достигна 10.046,50 долари за тон, а на „Комекс“ (Comex) во Њујорк поскапе за 27 отсто од почетокот на годината. Порастот беше поттикнат од заканите на претседателот Трамп дека ќе воведе царина од 25 отсто за бакарот, што предизвика преместување на залихите во Соединетите држави.

Трговците, вклучително и „Трафигура“ (Trafigura Group) и „Гленкор“ (Glencore), ги преместуваат залихите на бакар од Азија во Соединетите држави, каде што може да слетаат повеќе од 100.000 тони. Недостигот од залихи на глобалниот пазар предизвика дополнително зголемување на цените.

Цените на бакарот се поддржани и од послабиот долар по враќањето на Трамп во Белата куќа и од зголемената побарувачка од зелените индустрии. Инвеститорите очекуваат САД да воведат царина од 25 отсто за бакар до крајот на годината, што дополнително ќе ги зголеми цените.

Bloomberg Adria

Регион Адрија

Изминатата недела беше релативно тивко на локалните и регионалните берзи, а главните индекси завршија со зелено. Македонскиот индекс МБИ10 беше најпрофитабилен.

Bloomberg Adria

Шпекулации со акциите на Ѓуро Ѓаковиќ: По раст од 300 отсто, следуваше пад од 40 отсто

Акциите на хрватската компанија „Ѓуро Ѓаковиќ“ скокнаа за 300 отсто во првата половина на март, а потоа изгубија 40 отсто од вредноста за три дена, па паднаа од 70 на 39,80 евра. И покрај падот, акцијата повторно зајакна за 13 проценти во средата и достигна 52 евра во четвртокот.

Компанијата не објави какви било нови официјални информации, што укажува на шпекулативно тргување. „Ѓуро Ѓаковиќ“ произведува железнички вагони, но помал дел од неговиот бизнис е поврзан со воена опрема. Има договор со хрватското Министерство за одбрана вреден 5 милиони евра.

Слична приказна се случи и со акциите на австриски „Стејер Моторс“ (Steyr Motors), кои по растот од 1.900 проценти паднаа од 240 евра на 71 евро - пад од 70 проценти. Асоцијацијата на австриски инвеститори го нарече тргувањето „мини казино“ и предупреди на високиот ризик од шпекулации.

Љубљанската берза расте - доаѓа ли корекција како во 2007 година?

Индексот SBITOP годинава порасна за речиси 22 отсто, а во изминатата година за 40 отсто, со што Љубљанската берза стана една од најпрофитабилните во светот. Растот е поттикнат од добрите перформанси на котираните друштва и високите дивиденди, при што „Крка“ се издвојува со пет пати поголема дивиденда од 2012 година.

И покрај растот, аналитичарите предупредуваат на ризиците поврзани со автомобилската индустрија, геополитичките тензии и можните царини за време на администрацијата на Трамп. Игор Штембергер од „Илирика“ предупредува на можност за корекција, бидејќи слична ситуација имаше и во 2007 година, кога странските берзи паднаа, додека словенечката продолжи да расте неколку месеци. Според него, потребна е претпазливост, бидејќи сегашниот раст привлекува краткорочни инвеститори, што може да предизвика ненадеен надолен пресврт.