Совети за почетници: Каде да се инвестираат 1.000 евра?

Каде да се инвестираат пари е дилема која најмногу ги мачи инвеститорите-почетници кои прв пат своите заштеди наместо во банка сакаат да ги пласираат на пазарот на капитал или во некакви други инструменти во надеж дека на тој начин ќе остварат поголем принос отколку банкарските камати. Со оглед на тоа дека и најголемите инвеститори во светот почнале од негде односно со некаков минимален почетен капитал, прашавме експерти за совети кои би им помогнале на малите инвеститори-почетници полесно да донесат одлука. Прашањето беше каде да се инвестираат 1.000 евра? А, понудените одговори беа: во акции од домашни компании, акции од компании во странство, домашни инвестициски фондови, странски инвестициски фондови, диверзифицирано портфолио од неколку претходно наведени инструменти, во дополнително образование за пазарите на капитал или нешто друго.

Одлични резултати на домашниот пазар на капитал

Андреј Пулејков, извршен директор на друштвото за управување со инвестициски фондови „КБ Публикум инвест“ во однос на можноста за инвестиции во акции од домашни компании вели дека домашниот пазар на капитал во изминатите неколку години покажа одлични резулати мерени преку растот на македонскиот берзански индекс МБИ 10.

„Генерално, движењето на индексот беше проследен со континуирано подобрување на фундаметалните карактеристики на компаниите. Во однос на изборот на хартии од вредност, со индивидуална селекција е можно да се најде квалитетна компанија која има потенцијал за надпросечен раст. Од домашните издавачи релативно поевтини се компаниите од секторот нафта и гас, хотелиерство, како и некои од банките кои сеуште покажуваат одлични резултати“, вели Пулејков.

Одлични резултати на индексот МБИ10

Тој додава дека високите цени на некои издавачите ги прават нивните акции недостапни поради лимитираниот износ на средства расположив за инвестирање.

„Сепак, имајќи предвид дека станува збор „инвеститор-почетник“ со лимитиран буџет најсоодветна опција е обезбедување индиректна изложеност кон пазарот, односно преку инвестициски фонд. За таа цел најсоодветен избор би бил индексираниот фонд КБ Инвест – МБИ 10“, посочува Пулејков. 

Кога станува збор за можноста за инвестирање во акции од компании во странство, Пулејков вели дека инвестирањето во акции на издавачи од странство за дадената сума исто така не е препорачливо поради големите трошоци за брокерски провизии како и трошоците за чување на хартиите од вредност.

„Со дадената сума исто така не може да се обезбеди соодветна диверзификација на вложувањата. Доколку ги игнорираме овие фактори тогаш е потребно да се направи индивидуална селекција. Главна препораката за следните неколку месеци е да се избегнат секторите со висока бета за сметка на дефанзивните сектори (во развиени пазари), посебно „осигурување“, „здравствени услуги“, „лична потрошувачка“ и „услуги““, вели Пулејков.

Тој укажува дека главните светски индекси се близу рекордните нивоа пред се поради високото вреднување на компаниите од секторите ИТ и „комуникации“ и нивното големо пондерирано учество во индексите.

„Се создаде една привидна слика дека влегуваме во нова фаза на биковски пазар и покрај песимистичките прогнози за 2024 година. Позитивниот сентимент започна да се прелева и во другите пазарни сегменти, што се толкува како можен почеток на секторска ротација. Меѓутоа, останува прашањето дали ваквиот тренд е одржлив до крајот на годината имајќи во предвид дека водечките макроекономски индикатори се во фаза на контракција“, вели Пулејков.

Домашни или странски фондови?

Според него, домашните инвестициски фондови се одличен избор за инвеститорите кои имаат на располагање лимитирани средства.

„Со вложување во домашните инвестициски фондови тие добиваат професионално управување со нивните средства. Понудата на фондови на домашниот пазар континуирано се зголемува така што потенцијалните инвеститори имаат можност да направат избор согласно нивните преференции за ризик, типовите на инструменти кои се составен дел од портфолиото на фондот, како и можност да се обезбеди одредена географска и секторска специјалнизација“, вели Пулејков.

Во однос на можноста за инвестирање во странски инвестициски фондови, Пулејков вели дека за мал индивидуален инвеститор тоа е поповолно во однос на купување на поединечни акции во странство единствено од аспект на диверзификација на вложувањето.

„Во однос на трошоците, и двете опции продуцираат слични трошоци во однос на брокерските провизии и за чување на хартиите од вредност. Дополнителен аспект се трошоците за управување кои се на товар на фондот. Доколку ги игнорираме овие фактори тогаш е потребно да се направи соодветна селекција. Треба да се напомене дека понудата на странски инвестициски фондови е многу поголема споредена со домашниот пазар“, вели Пулејков.

Диверзификацијата е можна и со лимитирани ресурси доколку се вложува преку инвестициски фонд

Тој објаснува дека во странство постојат фондови кои ќе одговорат и на најспецифични потреби и барања на индивидуалниот инвеститор од аспект на инструменти, сектори, географски региони и стратегии на управување.

„Сепак, сметам дека за инвеститори – почетници најсоодветен избор би биле индексирани фондови со одредна географска специјализација“, посочува Пулејков.

За диверзифицирано портфолио од неколку претходно наведени инструменти, тој вели дека диверзификацијата е секогаш препорачлива при инвестирањето.

„Доколку инвеститорите сакаат сами да направат квалитетно диверзифицирано портфолио потребен е поголем износ на средства што е во спортивност со почетната претпоставка. Дополнително, индивидуалниот инвеститор е потребно е да има стручно познавање, време за следење и навремено делување, што дополнително го отежнува процесот на инвестирање. Сепак, диверзификацијата е можна и со лимитирани ресурси доколку се вложува преку инвестициски фонд“, вели Пулејков.

Тој додава дека без оглед на типот на фондот и неговата категоризацијата според класите на имот, диверзификацијата е една од главните предности за овој тип на вложувања, додека изборот на фонд зависи од потребите за ликвидност (период на инвестирање) и преференциите за ризик.

„Дополнителна предност е тоа што не треба да бидете посветени на инвестицијата, таа обврска ја превзема друштвото за управување“, објанува Пулејков.

Дополнителното образование најдобра инвестиција на долг рок

За можноста за дополнително образование за пазарите на капитал, Пулејков вели дека инвестирањето во образование и личен развој најчесто се покажува како најдобра лична инвестиција на долг рок, особено ако инвеститорот е млад и има долг временски хоризонт за инвестирање.

Снежана Поповска, финансиска техничка аналитичарка смета дека малите инвеститори доколку имаат заштеда од 1.000 евра треба да инвестираат на подолг временски рок.

„Ако инвестираат заштеда од 1.000 евра, поради потребата од диверзификација и пред се заштита од пазарниот ризик кој со себе го носат акциите, поради нивната волатилност, моја препорака е да започнат да инвестираат во некој од нашите инвестициски фондови. Тука , би ги издвоила фондовите на „КБ Публикум Инвест“ каде може да ги распределат средствата во „Златен фонд“, „МБИ 10“ и во „Акциски“ соодветно“, вели Поповска.

Таа додава дека доколку сакаат да креираат свое инвестициско портфолио, земајќи ги предвид моменталните пазарни случувања и износот со кој располагаат, инвеститорите може да поседуваат злато или инструмент кој е поврзан со златниот метал, мала излженост на биткоин и да купат ЕТФ кој го претставува берзанскиот индекс на акции S&P500.