Македонија

Колку поскапеа состојките за нашите традиционални јадења?

Автор: Наташа Хаџиспиркоска Стефанова

21 август 2023, 08:00

„Блумберг Адрија“ анализира колку пари чинеа некои производи лани, а колку годинава

Приготвувањето полнети пиперки поскапе за близу 30 отсто

Ајварот годинава ќе биде луксуз

Колку поскапеа состојките за нашите традиционални јадења?

Depositphotos

Наташа Хаџиспиркоска Стефанова

Статистички, инфлацијата се намалува. Надлежните се фалат со позитивните бројки на годишно ниво. Но лани ова време трошоците на живот итаа кон својот врв, кој го достигнаа во октомври, кога стигнаа до близу 20 отсто. Затоа, кога власта споредува со лани, инфлацијата паѓа забрзано.

Но во продавниците сликата е поинаква. Оние што пазарат редовно знаат дека цените во однос лани за некои производи се исти, многу малку од нив се поевтини, а најголем дел од она што секојдневно го купуваме е и многу поскапо од лани.

„Блумберг Адрија“ анализира колку пари чинеа некои производи лани, а колку годинава. Притоа не ги користевме статистичките податоци, туку  се зафативме со макотрпно разгледување на цените од старите летоци на маркетите (што значи предвид сме ги зеле најниските, промотивни цени).

Истражувањето покажа сериозни разлики. На пример сега, на средината на август, за една просечна диња плаќаме и по 500 денари, затоа што килограм надминува 100 денари. Во едно друго време, не толку далечно, килограм чинел 30 денари. Слична е ситуацијата и со редица други основни намирници.

Вашата претплата не може да се зачува. Ве молиме обидете се повторно.
Вашата претплата е успешна.

Колку чинеше, а колку чини сега приготвувањето полнети пиперки?

Едно од најубавите традиционални јадење се полнетите пиперки. Пребарувањето рецепи на интернет ни покажа многу различни варијанти, па се одлучивме за најчестата.

Потребни состојки за полнети пиперки:

мелено месо
бабури
домати
кромид
ориз
масло за јадење
зачини

Со сегашните цени приготвувањето убав традиционален ручек за семејството ќе ве чини околу 450 денари, пред кризата помалку од 350 денари. Значи, еден семеен ручек со убава тава со полнети пиперки е поскап за близу 30 отсто.

Колку ќе нè чини ајварот годинава?

И тука доаѓаме до основното прашање: вреди ли човек воопшто да се мачи? Доаѓа сезоната за правење ајвар, традиционален македонски производ, кој бара многу работа за цело семејство. Цел ден печење и лупење пиперки, па следниот ден долго пржење, што вклучува мачно мешање со огромната лажица во огромното тенџере, кое никако не смее да загори.

За приготвување 20 тегли ајвар, според кажувањата на домаќинките што редовно го приготвуваат, потребни се околу 40 килограми пиперки, па 40 парчиња модри патлиџани, меѓу три и четири килограми масло за јадење и сол. Се разбира, и дрва за печката на која ќе пржите.

Прашавме колку чини пиперката ајварка или кутровска капија во моментов. Сега ја има само во струмичкиот регион и е од пластеници. Има неколку класи.

Екстра-класа 47 денари за килограм
Прва класа 42 денара за килограм
Втора класа 32 денара за килограм
Трета класа 22 денара за килограм

Во текот на септември, па и октомври, ќе стасаат пиперките што се посеани на отворено и во Струмичко и во Пелагониско. Но, според познавачите на пазарот, побарувачката од страна на преработувачите е голема и не се очекува значителен пад на цената.

Depositphotos
 

Домаќинките ни кажаа дека за ајвар, пиперките не мора да се екстра или прва класа. Може да се направи и некоја комбинација за да се помине поевтино. Па, така, во пресметката ставаме дека килограм пиперки чинат 30 денари, плус 15 денари за парче модар патлиџан. Маслото за јадење сега има и за 70 денари литар.

Математиката покажува дека една тегла домашно приготвен ајвар, без работна рака и дрва, чини нешто над 100 денари. Во маркетите, готов ајвар се наоѓа и за 140 денари тегла.

Што покажува статистиката?

Според последните податоци за цените што ги пресметува Државниот завод за статистика, во јули годинава во однос на истиот месец лани храната е поскапа за 12 отсто. Од тоа, најголем раст има кај цените на зеленчукот, над 20 отсто, следува овошјето со близу 18 отсто повисоки цени. Намалување на цената има само кај маслото за јадење, од 30 отсто.

Што се однесува до трошоците на земјоделците за производство на скапата храна, највисоки беа ланилето. Од август 2022 година тие континуирано се намалуваат.

Нова регулатива: Ќе дочекаме ли реален пад на цените во маркетите?
Македонија

Нова регулатива: Ќе дочекаме ли реален пад на цените во маркетите?

Новиот закон бара видливо и јасно истакнати цени на полиците, но и на веб-страниците на трговците за поголема транспарентност и фер однос меѓу маркетите и потрошувачите.

27.02.2025

Автор: Мирјана Јовеска

Сите новости од рубриката Економија

Годишнина од војната во Украина: Колку е отпорна „силно прегреаната“ руска економија?
Свет

Годишнина од војната во Украина: Колку е отпорна „силно прегреаната“ руска економија?

„Има многу аларми и голем број симптоми што укажуваат дека не е далеку сериозна криза за руската економија“, вели Денис Манцевич, експерт за руската економија.

24.02.2025

Автор: Mihael Šmirmaul

Економија

Трговска војна: Колку ќе нѐ боли „Денот на ослободувањето“ на Трамп?
Македонија

Трговска војна: Колку ќе нѐ боли „Денот на ослободувањето“ на Трамп?

Трамп веќе го означи 2 април како „Ден на ослободувањето“ (Liberation day) бидејќи новите давачки треба да го зајакнат американското производство, да обезбедат големи приходи во државната каса и да доведат до намалување на даноците.

02.04.2025

Автор: Владимир Николоски

сите новости од рубриката Економија

Регистрирајте се за да продолжите со читање. Регистрирајте се

Продолжете со читање со одбирање на една од опциите подолу

БЕСПЛАТЕН НАЛОГ

Прочитајте го овој и уште четири други текстови (не се однесува на премиум текстови)

Бесплатен билтен

Регистрирај се

Претплата

Неограничен пристап до премиум содржина на сите 5 портали

Неограничен пристап до ТВ и видео содржина

Ексклузивни приказни и анализи од Businessweek Adria

Истражете ги понудите

Активирајте уште една бесплатна статија и продолжете со читање.

Отклучи сега

Искористивте еден бесплатен текст.

Го цениме вашиот интерес за веродостојни информации. Активирајте уште една бесплатна статија и продолжете со читање.

Отклучи сега

Искористете ја ексклузивната понуда денес! Читајте неограничено за 1 € неделно.

Добијте неограничен пристап денес

Продолжете

Искористете ја ексклузивната понуда денес! Читајте неограничено за 1 € неделно.

Вашите конкуренти веќе го знаат ова. Дали ќе останете тивки?

Приклучете се сега за само 11 € месечно!

Истражете ги понудите